Wie zijn de Jeff Brozos en Elon Husks van de zadenwereld?

‘Wie het zaad controleert, controleert het leven zelf’, schreef de VN in 2021. In hun rapport staat dat zes agrochemische multinationals – intussen samengevoegd tot The Big Four: Bayer, BASF, DowDuPont-Corteva en Syngenta – de markt domineren, waardoor ze ‘op oneerlijke wijze de prijs van zaden kunnen beheersen.’ Klinkt toxisch!

Stel je voor dat iemand het internet bezit. Of dat één bedrijf beslist welke memes je mag posten en welke niet. Klinkt absurd, toch? Het gaat nu (nog) niet om één bedrijf, maar de grote slokken wel alle kleintjes op. Dat wordt machtsconcentratie genoemd. En vandaag gebeurt dat met onze zaden. Zaden zijn big business!

The Big Four

Vier giganten bepalen wat er wereldwijd op onze akkers groeit. Bayer-Monsanto combineert zaden en pesticiden, met Roundup Ready-zaden als symbool van hun macht – een echte 'Jeff Brozos' van de zadenwereld. 

Bayer controleert zaden én pesticiden, waardoor boeren elk jaar opnieuw afhankelijk zijn van één speler die onze voedselketen beheerst.

Corteva Agriscience zet in op genetisch gemodificeerde zaden en chemische bescherming. Duurzaamheid is voor hen vooral een marketingtruc – een corporate 'Elon Husk'. 

Syngenta, eigendom van het Chinese Sinochem, is de grootste pesticidenproducent ter wereld en combineert zaden en chemicaliën met politieke macht uit China. BASF is de chemiegigant zonder eigen zaden: ze leveren geavanceerde pesticiden en industriële oplossingen aan andere spelers, en houden zo hun greep op de sector. Samen controleren deze vier bijna elke schakel van onze voedselketen.

Wat staat er op het spel?

De verwevenheid tussen zaden en pesticiden maakt landbouwers wereldwijd afhankelijk, verkleint de biodiversiteit en bedreigt de voedselsoevereiniteit. Wanneer vier bedrijven bepalen wat we planten, eten en betalen, verliezen we de vrijheid om ons voedselsysteem zelf vorm te geven. De EU beslist momenteel op tal van manieren over hoe dit verder gaat: er zijn wetten in de maak over de versoepeling van de ggo-wetgeving (genetisch gemodificeerde organismen), over de verstrenging van zaadregistratie (wat nog meer vrijheid zou afnemen van kleinere zaadveredelaars) én ten laatste 

Maar er is ook hoop. Overal ter wereld bouwen boeren en organisaties aan alternatieven: lokale zadenbanken, gemeenschapszaden, en agro-ecologische praktijken die zaden terug in handen van de gemeenschap leggen.

Wie het zaad bevrijdt, bevrijdt het leven zelf. We moeten onze stem laten horen voor wat belangrijk is!