Wat kiest Europa: boerenrechten of bedrijfsbelangen?

Wat is de PRM-verordening en waarom wordt die herzien?

• Plant Reproductive Material (PRM) is materiaal gebruikt om planten te vermeerderen: zaden, pootaardappelen, stekken, jonge plantjes etc.
• Momenteel regelt de EU PRM via een set van 10 richtlijnen. Volgens de Europese Commissie moet nieuwe regelgeving de toegang tot PRM verbeteren, innovatie mogelijk maken, de beschikbaarheid van materiaal aangepast aan klimaatschommelingen waarborgen en bijdragen tot behoud van biodiversiteit en duurzame landbouw. 

De technische besprekingen in de Europese Raad zijn bijna afgerond: artikelen en annexen werden besproken en herwerkt. Nu starten de trilogen: onderhandelingen tussen de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Europese Raad. Daarmee verschuift het debat van zuiver technische en vakinhoudelijke discussies naar meer politieke onderhandelingen.

Al jaren beïnvloeden machtige belangen (lobby’s, multinationals, zaadbedrijven, agro-ecologische netwerken, inheemse registers, boerenorganisaties...) welke regels in de definitieve tekst belanden.

Waarom we bezorgd zijn - en wat we vragen

In een open brief onderschrijven meer dan 200 organisaties dat de voorgestelde PRM-verordening onvoldoende waarborgen biedt voor diversiteit, boeren- en gemeenschapsrechten, agro-ecologische zaden en lokaal aangepast zaadgebruik. 

Belangrijke bekommernissen en gevraagde waarborgen:

• Toegang tot en behoud van lokaal, traditioneel en divers zaad buiten de context van de grootschalige zaadindustrie.
• Vrijheid voor boeren en gemeenschappen om eigen zaad te behouden, uit te wisselen en te gebruiken zonder zware registratie of certificering.
• Dat de wetgeving netwerken, zaadbanken, ‘conservation varieties’ en heterogene variëteiten niet uitsluit of overreguleert.
• Dat duurzaamheidscriteria, biodiversiteit en klimaatbestendigheid centraal staan.

De PRM-verordening moet zo aangepast worden dat agro-ecologisch en divers zaadgebruik gewaarborgd blijft. De toegang tot zaden in Europa wordt bedreigd als de regelgeving te restrictief of marktgericht wordt. 

Bij de totstandkoming van deze tekst werd ChatGPT gebruikt. 

Bronnen:

Arche Noah e.a. (2024). Call for Urgent and Important Changes to the Proposed EU Regulation on the Production and Marketing of Plant Reproductive Material. https://www.arche-noah.at/media/joint_letter_on_plant_reproductive_material.pdf

European Commission (no date). Future of EU rules on plant and forest reproductive material. https://food.ec.europa.eu/plants/plant-reproductive-material/legislation/future-eu-rules-plant-and-forest-reproductive-material_en

European Parliament – Think Tank. (2024). Plant reproductive material - Briefing. https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/EPRS_BRI%282023%29754645

European Parliament (2023). Plant reproductive material [EU Legislation in Progress]. https://epthinktank.eu/2023/12/07/plant-reproductive-material-eu-legislation-in-progress/

European Parliament (2025). Legislative train 04.2025. A new plan for Europe's sustainable prosperity and competitiveness. Production and marketing of plant reproductive material. https://www.europarl.europa.eu/legislative-train/carriage/revision-of-legislation-on-seeds-plant-and-forest-reproductive-material/report